Αλλαγή τάσης καταγράφεται στην αγορά των ΗΠΑ όσον αφορά τις εισαγωγές ελαιολάδου. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση που εκπόνησε η αμερικανική κυβέρνηση και την οποία εξασφάλισε το Olimerca, κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026 σημειώθηκε μείωση των αγορών ελαιολάδου από το εξωτερικό κατά περίπου 7%. Οι εισαγωγές διαμορφώθηκαν σε 291.542 τόνους, δηλαδή μειώθηκαν κατά 23.114 τόνους σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Στο ήδη ανησυχητικό αυτό στοιχείο, το οποίο απαιτεί στενή παρακολούθηση, προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας που πλήττει σημαντικά την Ισπανία και την Ιταλία, καθώς επηρεάζει άμεσα τα μερίδια αγοράς των εξαγωγέων κατά το τελευταίο έτος. Πρόκειται για τον έντονο ανταγωνισμό από χώρες όπως η Τυνησία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει καταφέρει να ξεπεράσει την Ισπανία και την Ιταλία, χάρη στη στρατηγική των χαμηλών τιμών που εφαρμόζει έναντι άλλων χωρών που εξάγουν ελαιόλαδο στην αμερικανική αγορά.
Η παραλογισμός φτάνει και στο ελαιόλαδο: ενώ αυξάνονται οι εισαγωγές από τρίτες χώρες λόγω των χαμηλών τιμών τους, ταυτόχρονα προτείνεται η απόσυρση ισπανικού ελαιολάδου από την αγορά, με στόχο την αύξηση των τιμών.
Συγκεκριμένα, από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026, οι εξαγωγές ελαιολάδου τυνησιακής προέλευσης προς τις ΗΠΑ ανήλθαν ήδη σε 95.321 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 45,4%. Με αυτόν τον τρόπο, η Τυνησία ξεπέρασε την Ισπανία, οι εξαγωγές της οποίας περιορίστηκαν στους 90.556 τόνους, καθώς και την Ιταλία, με περίπου 67.000 τόνους. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν πτώση των εξαγωγών κατά 22% και 24% αντίστοιχα, γεγονός που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία.
Με βάση τα δεδομένα αυτά, ο ισπανικός εξαγωγικός κλάδος ελαιολάδου βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα κρίσιμο δίλημμα: είτε θα μπορεί να εισάγει ελαιόλαδο από τρίτες χώρες, μέσω του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή (TPA), σε τιμές χαμηλότερες από εκείνες που διαμορφώνονται στην εγχώρια αγορά, είτε θα συνεχίσει να χάνει μερίδιο αγοράς στην τρίτη σημαντικότερη χώρα παγκοσμίως ως προς την κατανάλωση ελαιολάδου. Η αμερικανική αγορά ξεπερνά μάλιστα σε μέγεθος την εγχώρια ισπανική κατανάλωση, η οποία ανέρχεται σε 550.000 τόνους.
Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σαφές ότι οι εξαγωγείς χρειάζονται αυξημένες εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες, προκειμένου να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί στην αγορά των ΗΠΑ. Έτσι, είναι πολύ πιθανό να βρεθούμε αντιμέτωποι με το παράδοξο να επιδιώκεται, κατά τη νέα ελαιοκομική περίοδο, η απόσυρση περίπου 150.000 τόνων από την αγορά. Αναμφίβολα, δημιουργείται η εντύπωση ότι έχει χαθεί ο προσανατολισμός και ότι, αντί να προσπαθούμε να πουλήσουμε περισσότερο και να διευρύνουμε τις πωλήσεις μας, επιχειρούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με υπερβολικά δραστικά μέτρα.
Συμπερασματικά, εάν οι πιέσεις που ασκούν οι αγροτικές οργανώσεις και οι συνεταιρισμοί οδηγήσουν τη διοίκηση στην απαγόρευση εισαγωγών ελαιολάδου από τρίτες χώρες μέσω του καθεστώτος TPA, η διαφορά στις εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά θα διευρυνθεί ακόμη περισσότερο και η Ισπανία θα χάσει μερίδιο αγοράς που χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια για να κατακτήσει.
Ο ισπανικός εξαγωγικός κλάδος ελαιολάδου χρειάζεται να πουλά περισσότερο, να αναπτύσσεται στις διεθνείς αγορές και να διασφαλίζει ότι τα ελαιόλαδά του διαθέτουν αναγνωρίσιμη αξία και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό από άλλες χώρες, ο κλάδος βρίσκεται μπροστά σε μία ακόμη δύσκολη μάχη στις διεθνείς αγορές.
Πηγή: Olimerca
