Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε την οριστική έγκρισή του την περασμένη Τρίτη, 6 Οκτωβρίου, σε νέους κανόνες για την ενίσχυση της συμβατικής θέσης των αγροτών και τη συμβολή στη σταθεροποίηση του εισοδήματός τους.
Με 560 ψήφους υπέρ, 75 κατά και 25 αποχές, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν μια δέσμη μέτρων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της καλύτερης αντιστοίχισης των τελικών τιμών των τροφίμων με το πραγματικό κόστος παραγωγής, ώστε να έχουν άμεσο αντίκτυπο στα εισοδήματα των αγροτών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίζουν και να δημοσιεύουν διαδικτυακά δείκτες αναφοράς, οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται στις συμβατικές συμφωνίες.
Ο κανονισμός ενισχύει επίσης τον ρόλο των οργανώσεων παραγωγών (ΟΠ) στην οργάνωση των αγορών και στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Στις βασικές διατάξεις περιλαμβάνεται η δυνατότητα των οργανώσεων παραγωγών να διαπραγματεύονται απευθείας με τους αγοραστές, καθώς και η θέσπιση κανόνων που εμποδίζουν τους αγοραστές να παρακάμπτουν τις οργανώσεις και να συναλλάσσονται απευθείας με μεμονωμένους παραγωγούς.
Στο εξής, οι συμβάσεις θα διασφαλίζουν στους αγρότες μια δίκαιη θέση στην αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ ένας υποχρεωτικός μηχανισμός διαμεσολάβησης θα προστατεύει τα εισοδήματά τους σε περίπτωση διαφορών με τους αγοραστές.
Μεγαλύτερη διαφάνεια στην επισήμανση και την εμπορία
Οι νέοι κανόνες αποσαφηνίζουν τη χρήση των όρων «δίκαιο» και «ισότιμο» για τα γεωργικά προϊόντα και καθορίζουν τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται για τη χρήση αυτών των χαρακτηρισμών. Για παράδειγμα, οι όροι αυτοί μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν ένα προϊόν συμβάλλει στην ανάπτυξη των αγροτικών κοινοτήτων ή στην προώθηση των οργανώσεων αγροτών.
Η Céline Imart (ΕΛΚ, Γαλλία) δήλωσε ότι «η συμφωνία που εγκρίθηκε σήμερα αποτελεί μια μεγάλη νίκη για τους αγρότες μας, καθώς ενισχύει τη θέση τους στην αγορά, τη νομική τους προστασία και την πολιτιστική τους κληρονομιά».
Επιπλέον, μια νέα εξαίρεση από τους κανόνες περί ανταγωνισμού επιτρέπει σε μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών να οργανώνονται ελεύθερα και να αποκτούν σημαντική διαπραγματευτική ισχύ στην αγορά.
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτού τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες.
Ιστορικό
Ως απάντηση στις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι αγρότες της ΕΕ τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 2024 πρόταση για την τροποποίηση ορισμένων κανόνων σχετικά με την κοινή οργάνωση των αγορών γεωργικών προϊόντων (ΚΟΑ), με στόχο την ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.
Η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση των υφιστάμενων διατάξεων για τις συμβάσεις στις οποίες συμμετέχουν αγρότες, στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος των οργανώσεων παραγωγών, στην απλούστευση των διαδικασιών αναγνώρισής τους και στη δημιουργία ενός πλαισίου κινήτρων για εθελοντικά συστήματα και πρωτοβουλίες κοινωνικής βιωσιμότητας που ωφελούν τους αγρότες.
Οι αλλαγές συνδέονται με έναν νέο κανονισμό για τη διασυνοριακή συνεργασία κατά την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ο οποίος εντάσσεται επίσης στις προσπάθειες για τη βελτίωση της θέσης των αγροτών.
Πηγή: Olimerca