Η συζήτηση γύρω από τον τρόπο αξιολόγησης σύνθετων τροφίμων μέσω απλοποιημένων συστημάτων διατροφικής επισήμανσης επανέρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα. Στο πλαίσιο αυτό, οι βασικοί εκπρόσωποι της αυστραλιανής βιομηχανίας ελαιολάδου ζήτησαν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εξαιρέσει τα βρώσιμα φυτικά έλαια από το σύστημα διατροφικής επισήμανσης Health Star Rating (HSR), μέχρι να αναπτυχθεί μια πιο αξιόπιστη μεθοδολογία, βασισμένη στα επιστημονικά δεδομένα.
Το αίτημα υποβάλλεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική στιγμή, καθώς οι αυστραλιανές αρχές έχουν θέσει σε δημόσια διαβούλευση την πιθανή καθιέρωση της υποχρεωτικής εφαρμογής του συστήματος, το οποίο σήμερα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Σύμφωνα με τον οργανισμό Food Standards Australia and New Zealand, στόχος είναι η βελτίωση της συνέπειας, της συγκρισιμότητας και της προσβασιμότητας των διατροφικών πληροφοριών για τους καταναλωτές.
Ωστόσο, ο τομέας του ελαιολάδου υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο μοντέλο παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες, οι οποίες πλήττουν ιδιαίτερα το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Ένα σύστημα που δεν αναγνωρίζει τα ευεργετικά συστατικά
Το Health Star Rating αποδίδει στα συσκευασμένα τρόφιμα βαθμολογία έως πέντε αστέρων, με βάση ορισμένες διατροφικές παραμέτρους. Όσο περισσότερα αστέρια συγκεντρώνει ένα προϊόν, τόσο πιο υγιεινό θεωρείται.
Σύμφωνα με την αυστραλιανή βιομηχανία ελαιολάδου, το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι ο αλγόριθμος δίνει υπερβολική βαρύτητα στην περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, χωρίς να λαμβάνει υπόψη άλλα βιοδραστικά συστατικά του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, όπως οι πολυφαινόλες, οι οποίες είναι ευρέως αναγνωρισμένες για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους.
Ως αποτέλεσμα, το σύστημα κατατάσσει το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο χαμηλότερα από άλλα ιδιαίτερα εξευγενισμένα φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο ή το έλαιο canola, παρά το γεγονός ότι υπάρχει πληθώρα επιστημονικών μελετών που τεκμηριώνουν τα οφέλη της συστηματικής κατανάλωσής του.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο διευθύνων σύμβουλος της Australian Olive Association, Michael Southan, χαρακτήρισε την κατάσταση ως «μια τεράστια αδικία» για ένα από τα πλέον μελετημένα τρόφιμα από διατροφικής άποψης.
Όπως ανέφερε, η προσπάθεια απλοποίησης των διατροφικών πληροφοριών με στόχο τη διευκόλυνση των καταναλωτών στην επιλογή προϊόντων, κατέληξε να δημιουργήσει ένα σύστημα αξιολόγησης που δεν αποτυπώνει με ακρίβεια την πραγματική διατροφική αξία ορισμένων τροφίμων. «Το σύστημα επικεντρώνεται υπερβολικά στην περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και αγνοεί το ευρύ φάσμα των ευεργετικών επιδράσεων του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην υγεία», τόνισε ο Southan.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η υφιστάμενη μέθοδος υπολογισμού αδυνατεί να αξιολογήσει την παρουσία φαινολικών ενώσεων, οι οποίες ευθύνονται για μεγάλο μέρος των θετικών επιδράσεων που συνδέονται με την κατανάλωση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.
Κίνδυνος παραπλάνησης των καταναλωτών
Η βιομηχανία εκφράζει την ανησυχία ότι μια ενδεχόμενη υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος θα μπορούσε να παραπλανήσει τους καταναλωτές, οδηγώντας τους στην επιλογή εξευγενισμένων φυτικών ελαίων αντί ενός φυσικού και ελάχιστα επεξεργασμένου προϊόντος, όπως είναι το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Οι Αυστραλοί παραγωγοί εκτιμούν ότι η σημερινή κατάταξη ενδέχεται να μεταφέρει το λανθασμένο μήνυμα ότι ορισμένα εξευγενισμένα έλαια αποτελούν πιο υγιεινές επιλογές, παρά το γεγονός ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα καταδεικνύουν το αντίθετο.
Ο Michael Southan υπογράμμισε ότι οι καταναλωτές δικαιούνται να έχουν στη διάθεσή τους αξιόπιστα εργαλεία αξιολόγησης, τα οποία να αποτυπώνουν σωστά τη διατροφική αξία των τροφίμων και να τους επιτρέπουν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Η δημόσια διαβούλευση για το μέλλον του συστήματος Health Star Rating θα παραμείνει ανοικτή έως τις 21 Ιουνίου 2026. Η Australian Olive Association έχει καλέσει παραγωγούς, επιχειρήσεις και επαγγελματίες του κλάδου να συμμετάσχουν στη διαδικασία, προκειμένου να μεταφέρουν στις αρχές τις ανησυχίες τους σχετικά με τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος τόσο για τη βιομηχανία όσο και για την εικόνα του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στα μάτια των καταναλωτών.
Το αποτέλεσμα της διαβούλευσης αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της μελλοντικής πολιτικής διατροφικής επισήμανσης στην Αυστραλία.
Πηγή: Olimerca
