Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε τη διαπραγματευτική του θέση σχετικά με τις ρήτρες διασφάλισης της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, ένα καθοριστικό βήμα για την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών από αιφνίδιες αυξήσεις εισαγωγών ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων από την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη.
Η θέση εγκρίθηκε χθες στην ολομέλεια με 431 ψήφους υπέρ, 161 κατά και 70 αποχές, καθιστώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έτοιμο να διαπραγματευτεί με τα κράτη-μέλη την τελική διατύπωση του μηχανισμού προστασίας, σε μια κρίσιμη εβδομάδα για το μέλλον της συμφωνίας.
Χαμηλότερα όρια και ταχύτερη αντίδραση
Μία από τις βασικές αλλαγές που προωθεί το Κοινοβούλιο είναι η αυστηροποίηση των κριτηρίων ενεργοποίησης των ρητρών διασφάλισης. Αντί του ορίου 10% που είχε αρχικά προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υποστηρίξει τα κράτη-μέλη, οι ευρωβουλευτές ζητούν τη μείωσή του στο 5%.
Έτσι, η Επιτροπή θα υποχρεούται να ξεκινά έρευνα όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων προϊόντων αυξάνονται κατά 5% κατά μέσο όρο σε σύγκριση με τα τρία προηγούμενα έτη ή όταν η τιμή τους είναι τουλάχιστον 5% χαμηλότερη από εκείνη αντίστοιχου ευρωπαϊκού προϊόντος.
Επιπλέον, εάν αποδειχθεί «σημαντική ζημία» για τομείς όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, τα γαλακτοκομικά, η ζάχαρη ή η αιθανόλη, η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλλει προσωρινά τα δασμολογικά προνόμια που έχουν παραχωρηθεί στη Mercosur.
Με στόχο την ταχύτερη αντίδραση της ΕΕ σε ανισορροπίες της αγοράς που βλάπτουν τους Ευρωπαίους παραγωγούς, το Κοινοβούλιο προτείνει επίσης σημαντική μείωση των προθεσμιών:
- Γενικές έρευνες: από έξι σε τρεις μήνες.
- Ιδιαίτερα ευαίσθητα προϊόντα: από τέσσερις σε δύο μήνες.
- Αυστηρό περιορισμό της διάρκειας των προσωρινών μέτρων.
Ρήτρα αμοιβαιότητας και θεμιτός ανταγωνισμός
Μία ακόμη σημαντική καινοτομία είναι η εισαγωγή μηχανισμού αμοιβαιότητας. Η Επιτροπή θα πρέπει να κινεί έρευνες και να λαμβάνει μέτρα διασφάλισης εφόσον υπάρχουν αξιόπιστες αποδείξεις ότι οι εισαγωγές που επωφελούνται από δασμολογικές προτιμήσεις δεν συμμορφώνονται με ισοδύναμα ευρωπαϊκά πρότυπα στους τομείς:
- Περιβάλλον.
- Ευζωία των ζώων.
- Ασφάλεια και υγεία τροφίμων.
- Προστασία της εργασίας.
Το σημείο αυτό ανταποκρίνεται σε ένα από τα βασικά αιτήματα του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα: τον ανταγωνισμό επί ίσοις όροις.
Καθοριστικές διαπραγματεύσεις για την άρση του αδιεξόδου
Οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο ξεκινούν άμεσα. Οι εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου συναντήθηκαν χθες με τη δανική προεδρία του Συμβουλίου, η οποία εκπροσωπεί τα κράτη-μέλη αυτό το εξάμηνο, με στόχο την επίτευξη κοινού κειμένου.
Μέχρι στιγμής, οι κυβερνήσεις είχαν στηρίξει την πιο χαλαρή εκδοχή της Επιτροπής, γεγονός που εξηγεί την πίεση που ασκεί τώρα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία.
Ο πολιτικός στόχος είναι να ξεμπλοκαριστεί η συμφωνία με τη Mercosur, η οποία έχει μπλοκαριστεί από χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, και να καταστεί δυνατή η μετάβαση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη Βραζιλία αυτό το Σαββατοκύριακο για την τελική υπογραφή της συμφωνίας.
Στο πλαίσιο αυτό, το Παρίσι διατηρεί την αντίθεσή του όσο δεν διασφαλίζονται:
- Ισχυρές και λειτουργικές ρήτρες διασφάλισης.
- Θεμιτός ανταγωνισμός με απαιτήσεις ισοδύναμες με τις ευρωπαϊκές.
- Ενίσχυση των ελέγχων στις εισαγωγές.
Φωνές από το Κοινοβούλιο
Ο Ισπανός ευρωβουλευτής Γκαμπριέλ Μάτο (ΕΛΚ), εισηγητής του Κοινοβουλίου για τη Mercosur, υποστήριξε ότι οι εγκεκριμένες ρήτρες διασφάλισης «βελτιώνουν σημαντικά την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών» και εγγυώνται ένα πλαίσιο «πιο αξιόπιστο, δίκαιο και απολύτως αναγκαίο».
Από την πλευρά του, ο Μπερντ Λάνγκε (S&D), πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, τόνισε τη γεωπολιτική αξία της συμφωνίας. Κατά την άποψή του, «η μόνη λογική απάντηση σε όσα κάνουν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι να προχωρήσουμε με τη Mercosur. Το να μπλοκαριστεί θα ήταν οικονομικός παραλογισμός και στρατηγική ανευθυνότητα».
Υπενθυμίζεται ότι οι ρήτρες διασφάλισης αποτελούν μέρος τόσο της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur όσο και της Προσωρινής Εμπορικής Συμφωνίας, οι οποίες θα πρέπει ακόμη να επικυρωθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά την υπογραφή που έχει προγραμματιστεί για τα τέλη του μήνα.
Η ΕΕ είναι σήμερα ο δεύτερος εμπορικός εταίρος της Mercosur σε αγαθά, με εξαγωγές ύψους 57 δισ. ευρώ το 2024, και αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο του εμπορίου υπηρεσιών της.
Πηγή: Olimerca
