Με την τελική έγκριση από το Κοινοβούλιο, το νομοσχέδιο για την προστασία των αγροδιατροφικών προϊόντων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για την προστασία του Made in Italy. Το μέτρο εντάσσεται στη διαδικασία επικαιροποίησης της ποινικής νομοθεσίας του κλάδου, παρεμβαίνοντας στον Ποινικό Κώδικα με ενίσχυση και αναθεώρηση των ήδη υπαρχόντων αδικημάτων στον τομέα των τροφίμων, καθιστώντας αυστηρότερες τις κυρώσεις και διευρύνοντας τις τιμωρούμενες πράξεις.
Το νομοσχέδιο ενισχύει το υφιστάμενο σύστημα αδικημάτων στον αγροδιατροφικό τομέα, εισάγοντας νέα, αυστηρότερα αδικήματα και επεκτείνοντας τις περιπτώσεις τιμωρίας.
Ενισχύονται έτσι:
- οι διατάξεις κατά της απάτης στην εμπορική δραστηριότητα (άρθρο 515 Π.Κ.), δηλαδή η πώληση προϊόντος διαφορετικού από αυτό που δηλώνεται (προβλέπεται φυλάκιση από 2 μήνες έως 1 έτος),
- η πώληση μη γνήσιμων τροφίμων ως γνήσιων (άρθρο 516 Π.Κ.),
- η χρήση παραπλανητικών ενδείξεων ή σημάνσεων (άρθρο 517 Π.Κ.), για παράδειγμα ως προς την προέλευση, την ποιότητα ή την ποσότητα των προϊόντων (προβλέπεται φυλάκιση από 3 έως 18 μήνες).
Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση όλων των πρακτικών που μπορούν να παραπλανήσουν τον καταναλωτή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση της ποινικής προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων και των προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης, ήδη ρυθμιζόμενων από το άρθρο 517-quater Π.Κ., μέσω αυστηρότερων ποινών και της εισαγωγής υποχρεωτικής δήμευσης των μέσων και των εσόδων που προέρχονται από το αδίκημα. Η σημασία αυτών των εργαλείων επιβεβαιώνεται και οικονομικά: σύμφωνα με την έκθεση Ismea-Qualivita 2024, το σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων δημιούργησε αξία 20,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 12,3 δισ. προέρχονται από εξαγωγές.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης επιβαρυντικές περιστάσεις που καθιστούν αυστηρότερες τις ποινές σε περιπτώσεις αγροδιατροφικών αδικημάτων.
Τιμωρούνται αυστηρότερα:
- οι οργανωμένες και συνεχείς παράνομες δραστηριότητες (αγροπειρατεία),
- οι παραβάσεις που αφορούν ιδιαίτερα μεγάλες ποσότητες προϊόντων,
- η καταχρηστική χρήση πιστοποιήσεων, ιδίως όταν προϊόντα παρουσιάζονται ψευδώς ως βιολογικά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται αύξηση της ποινής έως και κατά ένα τρίτο.
Σε διοικητικό επίπεδο, η μεταρρύθμιση εισάγει ένα σύστημα κυρώσεων βασισμένο στην αρχή της αναλογικότητας, με πρόστιμα που διαβαθμίζονται και ανάλογα με τον κύκλο εργασιών της επιχείρησης, ώστε να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη αποτρεπτική ισχύς και δικαιοσύνη μεταξύ επιχειρήσεων διαφορετικού μεγέθους.
Οι νέες διατάξεις αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις και στον τομέα του ελαιολάδου, ο οποίος ιστορικά είναι εκτεθειμένος σε φαινόμενα νοθείας, παραποίησης και «ιταλοφανούς» προέλευσης (italian sounding).
Πρόκειται για έναν κλάδο όπου οι απάτες μπορούν να λάβουν ιδιαίτερα ύπουλες μορφές: από την ανάμειξη ελαίων διαφορετικής προέλευσης που πωλούνται ως ιταλικά, έως την κατάχρηση ονομασιών προέλευσης και την ψευδή ταξινόμηση προϊόντων ως εξαιρετικά παρθένων ή βιολογικών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση των ποινικών διατάξεων και των ελέγχων σε όλη την αλυσίδα παραγωγής στοχεύει στην αντιμετώπιση βασικών προβλημάτων της αγοράς.
Αφενός, επιδιώκεται να καταστούν οι δόλιες πρακτικές πιο επικίνδυνες και λιγότερο συμφέρουσες, πλήττοντας όχι μόνο μεμονωμένες παραβάσεις αλλά και οργανωμένα δίκτυα.
Αφετέρου, η αύξηση των υποχρεώσεων ιχνηλασιμότητας και διαφάνειας επιτρέπει στον καταναλωτή να έχει σαφέστερες πληροφορίες και συμβάλλει στην καλύτερη ανάδειξη των πιστοποιημένων προϊόντων.
Παράλληλα, οι νέοι κανόνες για τις πιστοποιήσεις ενισχύουν την προστασία του βιολογικού ελαιολάδου, ενώ το νέο σύστημα κυρώσεων αποσκοπεί στη διασφάλιση πιο δίκαιων όρων ανταγωνισμού.
Παραμένει καθοριστική η φάση εφαρμογής: η αποτελεσματικότητα της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των αρμόδιων αρχών να εξασφαλίσουν συντονισμένους, έγκαιρους και ομοιόμορφους ελέγχους σε όλη την επικράτεια, λαμβάνοντας υπόψη τις οργανωτικές και οικονομικές ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου.
Από διαδικαστικής άποψης, το νομοσχέδιο, αφού εγκρίθηκε οριστικά από το Κοινοβούλιο, θα γίνει νόμος μετά την υπογραφή του από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η έναρξη ισχύος θα πραγματοποιηθεί, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά, δεκαπέντε ημέρες μετά τη δημοσίευση.
Πηγή: olivonews.it
