Η υποχρέωση αποθεματοποίησης του 12% της παραγωγής ελαιολάδου για την ελαιοκομική περίοδο 2026/2027 έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις των αρμόδιων υπηρεσιών Γεωργίας της Καταλονίας, της Αυτόνομης Κοινότητας της Βαλένθια και των Βαλεαρίδων Νήσων, οι οποίες θεωρούν ότι η οριζόντια εφαρμογή του μέτρου δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες παραγωγικές συνθήκες των περιοχών τους. Οι τρεις περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν μεταφέρει στο ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας την αντίθεσή τους, ζητώντας να προβλεφθούν εξαιρέσεις, ώστε να αποφευχθεί η επιβολή δυσανάλογων επιβαρύνσεων στα ελαιοτριβεία και τους συνεταιρισμούς τους.
Η κρατική ρύθμιση προβλέπει ότι τα ελαιοτριβεία υποχρεούνται να διατηρούν αποθηκευμένο το 12% της δηλωμένης παραγωγής τους από τον Νοέμβριο, σε ιδιόκτητες ή μισθωμένες εγκαταστάσεις. Το ελαιόλαδο που αποσύρεται θα πρέπει να παραμείνει εκτός αγοράς έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Ωστόσο, η ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα επανεξέτασης και μείωσης του ποσοστού μετά τις 31 Δεκεμβρίου, ανάλογα με την εξέλιξη της αγοράς.
Η Καταλονία προτείνει, σε συνεργασία με τον κλάδο, εξαίρεση έως το τέλος του έτους
Στην Καταλονία, το Υπουργείο Γεωργίας της περιφερειακής κυβέρνησης πρότεινε στους εκπροσώπους του ελαιοκομικού κλάδου τη σύνταξη κοινής επιστολής προς το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, με αίτημα την εξαίρεση της περιοχής από την υποχρέωση, τουλάχιστον έως τις 31 Δεκεμβρίου. Η πρωτοβουλία συμφωνήθηκε κατά τη συνεδρίαση της Mesa del Aceite (Συμβουλευτική Επιτροπή Ελαιολάδου), στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της περιφερειακής διοίκησης και του κλάδου.
Η αρμόδια υπηρεσία, υπό τον Òscar Ordeig, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν προβλέψεις για υπερπαραγωγή στην Καταλονία που να δικαιολογούν την εφαρμογή του μέτρου με τους ίδιους όρους που ισχύουν για το σύνολο της ισπανικής αγοράς. Εκτιμά ότι η οριζόντια εφαρμογή του μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογες επιπτώσεις στα καταλανικά ελαιοτριβεία, κυρίως λόγω των περιορισμένων αποθηκευτικών δυνατοτήτων τους, του κόστους διαχείρισης και των δυσκολιών στην τήρηση των εμπορικών τους δεσμεύσεων.
Η περιφερειακή διοίκηση υποστηρίζει ότι η ρύθμιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις παραγωγικές και εμπορικές συνθήκες κάθε περιοχής και ζητά, κατά την προβλεπόμενη επανεξέταση στο τέλος του έτους, να αξιολογηθεί εάν πρέπει να διατηρηθεί, να τροποποιηθεί ή να εξαιρεθεί η Καταλονία από την υποχρέωση, με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία παραγωγής και την εξέλιξη της αγοράς.
Η Βαλένθια ζητά εξαίρεση λόγω του μικρού μεριδίου της στην εθνική παραγωγή
Από την πλευρά του, ο αρμόδιος σύμβουλος Γεωργίας, Υδάτων, Κτηνοτροφίας και Αλιείας της Αυτόνομης Κοινότητας της Βαλένθια, Miguel Barrachina, ζήτησε από το ισπανικό Υπουργείο να επανεξετάσει το μέτρο και να εξαιρέσει την περιοχή από την εφαρμογή του.
Ο Barrachina υποστηρίζει ότι οι παραγωγοί της Βαλένθια αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,4% της εθνικής παραγωγής και ότι σε πολλές περιοχές έχουν καταγραφεί μειώσεις της συγκομιδής. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι η υποχρέωση δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές παραγωγικές συνθήκες της περιοχής. Όπως επισημαίνει, η συγκεκριμένη περιφέρεια έχει ελάχιστη επίδραση στην ισορροπία της εθνικής αγοράς, καλείται όμως να αντιμετωπίσει τις ίδιες απαιτήσεις με τις μεγαλύτερες παραγωγικές περιοχές της Ισπανίας.
Ο περιφερειακός αξιωματούχος προειδοποιεί επίσης για τις δυσκολίες που ενδέχεται να προκαλέσει το μέτρο στους μικρούς τοπικούς συνεταιρισμούς και τα ελαιοτριβεία, πολλά από τα οποία δεν διαθέτουν επαρκή αποθηκευτική ικανότητα για να δεσμεύσουν τις προβλεπόμενες ποσότητες ελαιολάδου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η υποχρέωση μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κόστος αποθήκευσης, μεταφοράς και ενοικίασης δεξαμενών, το οποίο τελικά θα επιβαρύνει τους παραγωγούς.
Επιπλέον, ο Barrachina αμφισβητεί το γεγονός ότι η απόσυρση αφορά την παραγωγή των ισπανικών ελαιοτριβείων, χωρίς να περιλαμβάνει το ελαιόλαδο που εισάγεται από τρίτες χώρες. Για τον λόγο αυτό, ζητά η νομοθεσία να λαμβάνει υπόψη τις διαφορές μεταξύ των περιοχών και των παραγωγικών μοντέλων.
Οι Βαλεαρίδες Νήσοι ετοιμάζουν διοικητική προσφυγή κατά της απόφασης
Η τρίτη πρωτοβουλία προέρχεται από τις Βαλεαρίδες Νήσους. Η Περιφερειακή Διεύθυνση Γεωργίας, Αλιείας και Φυσικού Περιβάλλοντος προετοιμάζει διοικητική προσφυγή κατά της υπουργικής απόφασης, ζητώντας να μην εφαρμοστεί στο αρχιπέλαγος η υποχρεωτική απόσυρση του 12%.
Η αρμόδια υπηρεσία, υπό τον Joan Simonet, στηρίζει το αίτημά της στον περιορισμένο όγκο παραγωγής, στη νησιωτικότητα και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ελαιοτριβείων των Βαλεαρίδων. Εκτιμά ότι, εάν εφαρμοστούν στην περιοχή τα κριτήρια πλεονασματικής παραγωγής που προβλέπει η νομοθεσία, η νησιωτική παραγωγή δεν θα πληροί τις προϋποθέσεις που δικαιολογούν την απόσυρση.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της περιφερειακής διοίκησης, η εφαρμογή του μέτρου θα οδηγούσε στη δέσμευση περίπου 40.000 λίτρων ελαιολάδου μόνο στη Μαγιόρκα, δημιουργώντας παράλληλα δυσανάλογο διοικητικό και ελεγκτικό βάρος για τις μικρές εγκαταστάσεις. Επισημαίνεται επίσης ότι μέρος της παραγωγής προορίζεται για ιδιοκατανάλωση και δεν διατίθεται στην αγορά.
Πέρα από το αίτημα εξαίρεσης για την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο, η κυβέρνηση των Βαλεαρίδων ζητά να ενσωματωθούν ειδικά κριτήρια για τις νησιωτικές περιοχές και τις μικρές παραγωγές στη νομοθεσία που θα διέπει τις επόμενες περιόδους.
Οι περιφέρειες αμφισβητούν την οριζόντια εφαρμογή του μέτρου
Παρότι οι τρεις περιφερειακές διοικήσεις συμφωνούν στην ανάγκη διαφοροποιημένης αντιμετώπισης, οι πρωτοβουλίες τους βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια. Η Καταλονία έχει συμφωνήσει να υποβάλει κοινό αίτημα με τον κλάδο για προσωρινή εξαίρεση, η Βαλένθια ζητά απευθείας από το ισπανικό Υπουργείο τον αποκλεισμό των παραγωγών της από το μέτρο, ενώ οι Βαλεαρίδες προετοιμάζουν διοικητική προσφυγή κατά της σχετικής απόφασης.
Και οι τρεις περιφερειακές διοικήσεις επισημαίνουν ότι η υποχρέωση δέσμευσης του 12% της παραγωγής ενδέχεται να επιβάλει κόστος και απαιτήσεις αποθήκευσης που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν σε περιοχές με περιορισμένους όγκους παραγωγής, μικρά ελαιοτριβεία ή διαφορετική εξέλιξη της συγκομιδής σε σχέση με τις κύριες παραγωγικές ζώνες.
Οι αντιδράσεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της σκοπιμότητας εφαρμογής ενός ενιαίου μηχανισμού ρύθμισης της αγοράς σε περιοχές με σημαντικά διαφορετικά ελαιοκομικά χαρακτηριστικά.
Πηγή: Oleorevista
