Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής για τον ελαιοκομικό τομέα: η Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) «Ελαιόλαδο Ναβάρας» τροποποιείται, καθώς διαπιστώθηκε ότι οι υψηλές θερμοκρασίες των τελευταίων ετών μεταβάλλουν άμεσα τα φυσικοχημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του προϊόντος.
Η αλλαγή δεν είναι καθόλου ασήμαντη, καθώς συνιστά θεσμική αναγνώριση ότι το κλίμα δεν αποτελεί πλέον μια εξωτερική μεταβλητή, αλλά έναν παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τον ορισμό της ποιότητας στο πλαίσιο μιας προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης.
Σύμφωνα με το κείμενο που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι τελευταίες ελαιοκομικές περίοδοι στην περιοχή που καλύπτεται από την ΠΟΠ χαρακτηρίστηκαν από καλοκαίρια και φθινόπωρα με θερμοκρασίες σταθερά υψηλότερες από τον ιστορικό μέσο όρο. Οι συνθήκες αυτές κατέστησαν αναγκαία την αναθεώρηση των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για την ταξινόμηση και πιστοποίηση των ελαιολάδων της περιοχής, ιδιαίτερα όσον αφορά τα πρότυπα ποιότητας του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.
Οι επιπτώσεις επικεντρώνονται στους δείκτες που καθορίζουν τη σταθερότητα του προϊόντος και το αισθητηριακό του προφίλ, στοιχεία καθοριστικής σημασίας για την premium τοποθέτηση της ονομασίας προέλευσης στην αγορά.
Οξύτητα, άρωμα και σταθερότητα: οι παράμετροι που δέχονται πίεση
Η διαρκής αύξηση των θερμοκρασιών προκαλεί μεταβολές στη φυσική σύσταση της ελιάς, με άμεσες συνέπειες στο παραγόμενο ελαιόλαδο. Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών που έχουν εντοπιστεί από τον κλάδο συγκαταλέγονται:
- Μεταβολές στην οξύτητα.
- Αλλαγές στο αρωματικό προφίλ.
- Μειωμένη οξειδωτική σταθερότητα σε ορισμένες ελαιοκομικές περιόδους.
- Προσαρμογές στα παραδοσιακά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.
Πρόκειται για παράγοντες καθοριστικής σημασίας τόσο για την πιστοποίηση των προϊόντων όσο και για την πρόσβασή τους στις διεθνείς αγορές, όπου οι ΠΟΠ λειτουργούν ως εγγύηση συνέπειας και ποιότητας.
Νέες ποικιλίες
Πέρα από τις προσαρμογές που επιβάλλει η κλιματική αλλαγή, η τροποποίηση που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει αλλαγές και σε ποικιλιακό και εμπορικό επίπεδο. Η επικαιροποίηση περιλαμβάνει την ένταξη μονοποικιλιακών ελαιολάδων που παράγονται από ελιές των ποικιλιών Arbequina και Empeltre στην ΠΟΠ «Ελαιόλαδο Ναβάρας».
Σύμφωνα με το κοινοτικό έγγραφο, το μέτρο αποσκοπεί επίσης στη διόρθωση καταστάσεων που θεωρούνταν διακριτικές εις βάρος παραγωγών οι οποίοι ήδη εμπορεύονταν ελαιόλαδα από τις συγκεκριμένες ποικιλίες.
Η αναθεώρηση της ΠΟΠ της Ναβάρας θεωρείται ήδη από τον κλάδο ως ένα σημαντικό ρυθμιστικό προηγούμενο: η κλιματική αλλαγή αρχίζει να επαναπροσδιορίζει τα πλαίσια ποιότητας των ονομασιών προέλευσης στην Ευρώπη. Πρόκειται, επομένως, για μια προσαρμογή που δεν επηρεάζει μόνο τη νομοθεσία, αλλά και τον ίδιο τον ορισμό της ποιότητας στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο σήμερα.
Πηγή: Olimerca
