Την Τετάρτη 13 Μάϊου ψηφίστηκαν στις Βρυξέλλες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα νέα όρια για τους υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOH). Τα νέα όρια και οι ημερομηνίες εφαρμογής τους είναι οι ακόλουθες:
Για τα ελαιόλαδα:
• 4,0 mg/kg από 01/03/2027
• 2,0 mg/kg από 01/01/2028
Για τα πυρηνέλαια:
• 10,0 mg/kg από 01/03/2028
• 5,0 mg/kg από 01/01/2029
• 2,0 mg/kg από 01/01/2030
Η ακριβής μεταβατική διαδικασία για τα ελαιόλαδα της ελαιοκομικής περιόδου 2026-2027 θα προσδιοριστεί όταν γίνει γνωστή η τελική μορφή του κανονισμού Ο νέος κανονισμός επίσης προβλέπει την εξαίρεση των λαμπάντε ελαιολάδων και των ακατέργαστων πυρηνελαίων από την εφαρμογή των νέων ορίων.
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ είχε ήδη από το 2022 επισημάνει προς την Ελληνική Πολιτεία τη σημασία του ζητήματος. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα είχαν πραγματοποιηθεί ελάχιστες ενέργειες τόσο για τη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων όσο και για την ενημέρωση των παραγωγών.
Παρά ταύτα, πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία και με την ουσιαστική συμβολή του ΣΕΒΙΤΕΛ, κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων — του ΥπΑΑΤ, του ΕΦΕΤ και του Γενικού Χημείου του Κράτους — με στόχο τη διαμόρφωση της εθνικής θέσης ενόψει της καθοριστικής ψηφοφορίας της 13ης Μαΐου.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο ΣΕΒΙΤΕΛ και η ΕΔΟΕ παρουσίασαν τις θέσεις τους σχετικά με τη στάση που όφειλε να τηρήσει η ελληνική πλευρά στην ψηφοφορία, θέσεις με τις οποίες συμφώνησαν οι εκπρόσωποι του ΥπΑΑΤ, του Γενικού Χημείου του Κράτους και του ΕΦΕΤ.
Είναι ιδιαίτερα θετικό ότι, έστω και την ύστατη στιγμή, όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές κατάφεραν να συνεργαστούν και να καθορίσουν κοινή ελληνική γραμμή για το ζήτημα των υδρογονανθράκων ορυκτελαίου. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμούμε ότι εάν αντίστοιχες πρωτοβουλίες είχαν αναληφθεί νωρίτερα, ενδεχομένως να είχαν επιτευχθεί ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.
Η στάση που τήρησε η Ελλάδα κατά την ψηφοφορία συνέβαλε ουσιαστικά στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κατέδειξε έμπρακτα το ενδιαφέρον της για την προστασία και την προώθηση του εθνικού μας προϊόντος, του ελαιολάδου. Παράλληλα, ανέδειξε τη βούληση της ελληνικής πλευράς να διαδραματίσει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στις εξελίξεις και στις ρυθμιστικές διαδικασίες που αφορούν το ευρωπαϊκό ελαιόλαδο.
Θα θέλαμε επίσης να εκφράσουμε τις ιδιαίτερες ευχαριστίες μας προς τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ανδριανό, για το άμεσο ενδιαφέρον που επέδειξε από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε για το ζήτημα. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του τόσο στη διοργάνωση όσο και στη συμμετοχή του στην τηλεδιάσκεψη για τη διαμόρφωση των εθνικών μας θέσεων. Επιπλέον, ευχαριστούμε θερμά τους εκπροσώπους του ΕΦΕΤ και του Γενικού Χημείου του Κράτους για την εξαιρετική συνεργασία, τη θετική ανταπόκριση και το πνεύμα συνεννόησης που επέδειξαν καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Από εδώ και στο εξής ξεκινά μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδος προσαρμογής, κατά την οποία ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης του ελαιολάδου θα πρέπει να εναρμονιστεί με τα νέα όρια και τις απαιτήσεις του Κανονισμού. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η έγκαιρη και συστηματική ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων μερών — παραγωγών, ελαιοτριβείων, τυποποιητών και εξαγωγέων — ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των νέων δεδομένων χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα στην παραγωγή και στην εμπορία του ελληνικού ελαιολάδου.
Για τον λόγο αυτό, έχουμε ήδη εισηγηθεί προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τη δημιουργία μιας Εθνικής Επιτροπής για τους υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων, με τη συμμετοχή τόσο των αρμόδιων κρατικών αρχών όσο και εξειδικευμένων επιστημονικών φορέων. Θεωρούμε, ωστόσο, ότι η επιτυχής προσαρμογή του κλάδου στα νέα δεδομένα προϋποθέτει την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών από πλευράς Υπουργείου για την ουσιαστική και συστηματική ενημέρωση των παραγωγών σε πανελλαδικό επίπεδο. Είναι απαραίτητο να υπάρξει έγκαιρη καθοδήγηση σχετικά με τις νέες απαιτήσεις του Κανονισμού, τις πιθανές πηγές επιμόλυνσης και τις ορθές καλλιεργητικές, αποθηκευτικές και μεταποιητικές πρακτικές που πρέπει να ακολουθούνται, ώστε να προστατευθεί η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα του ελληνικού ελαιολάδου. Στόχος της Επιτροπής θα πρέπει να είναι όχι μόνο η ερμηνεία και η υποστήριξη της εφαρμογής του Κανονισμού, αλλά και η οργάνωση συντονισμένων δράσεων ενημέρωσης και εκπαίδευσης όλων των εμπλεκόμενων μερών της ελαιοκομικής αλυσίδας.
Μόλις υπάρξει η τελική μορφή και η επίσημη δημοσίευση του Κανονισμού, θα επανέλθουμε με αναλυτική ενημέρωση για το περιεχόμενό του.
