Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε τη Ρουμανία ότι το σχέδιο για την εισαγωγή του Nutri-Score ενδέχεται να παραβιάζει τους κανονισμούς της ΕΕ και χρειάζεται επανεξέταση πριν από την εφαρμογή του, επικαλούμενη ανησυχίες για τη σαφήνεια, τα πιθανά εμπόδια για τους παραγωγούς τροφίμων και τη νομική βεβαιότητα. Οι ενστάσεις δεν απορρίπτουν το ίδιο το Nutri-Score, αλλά καλούν τη Ρουμανία να αναθεωρήσει το σχέδιο, να εισαγάγει διαφανείς μεθόδους υπολογισμού και να διευκρινίσει τις διαδικασίες για προσφυγές ή διαφορές πριν προχωρήσει στην υλοποίηση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε ότι το ρουμανικό σχέδιο αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει αρκετά κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με την υιοθέτηση του γαλλικής έμπνευσης συστήματος διατροφικής επισήμανσης στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας (FOPL).

Το Nutri-Score είναι μια ετικέτα τύπου «φωτεινού σηματοδότη», που χρησιμοποιεί πέντε χρώματα και γράμματα για να αξιολογήσει πόσο υγιεινό είναι ένα συσκευασμένο τρόφιμο, με βάση τα λιπαρά, τη ζάχαρη, το αλάτι και τις θερμίδες ανά 100 γραμμάρια ή χιλιοστόλιτρα. Το «Πράσινο Α» δηλώνει την πιο υγιεινή επιλογή, ενώ το «Κόκκινο Ε» την λιγότερο θρεπτική.

Το σύστημα, που έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει μια γρήγορη οπτική ένδειξη στους καταναλωτές, έχει προωθηθεί από υγειονομικές αρχές σε αρκετές χώρες της ΕΕ ως εργαλείο ενθάρρυνσης πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών.
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες αμφισβήτησαν εάν οι ρουμανικές αρχές απέδειξαν πειστικά ότι το Nutri-Score είναι το καταλληλότερο εργαλείο σε σχέση με άλλα διαθέσιμα συστήματα επισήμανσης.

Η Επιτροπή επεσήμανε ότι το σχέδιο αποτυγχάνει να εξηγήσει πώς τα αναμενόμενα οφέλη από την εισαγωγή του Nutri-Score θα αντιστάθμιζαν το ρυθμιστικό και οικονομικό βάρος για παραγωγούς και λιανοπωλητές.

Επιπλέον, προειδοποίησε ότι το μέτρο θα μπορούσε να δημιουργήσει εμπόδια στο εμπόριο προϊόντων που παράγονται σε άλλες χώρες της ΕΕ και πωλούνται στη Ρουμανία, εάν δεν θεσπιστούν κατάλληλες δικλείδες ασφαλείας. Τέτοια εμπόδια θα μπορούσαν να προκύψουν από διαφορές στο κόστος συμμόρφωσης, οδηγώντας σε μειονεκτική θέση παραγωγούς εκτός Ρουμανίας ή σε στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό της ενιαίας αγοράς.

Σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής, το σχέδιο στερείται και νομικής σαφήνειας, καθώς δεν ορίζει με ακρίβεια πώς θα εφαρμοστεί, θα ενημερώνεται ή θα επιβάλλεται η ετικέτα Nutri-Score. Αυτό αφήνει επιχειρήσεις και ρυθμιστικές αρχές χωρίς αξιόπιστο πλαίσιο, εγείροντας ερωτήματα για το πώς θα λειτουργεί το σύστημα στην πράξη και πώς θα επιλύονται διαφορές.

Αξιωματούχοι της Επιτροπής υπογράμμισαν ότι κάθε εθνικό σύστημα επισήμανσης πρέπει να παραμένει προαιρετικό, να μην παραπλανεί τους καταναλωτές και να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς της ΕΕ για την παροχή πληροφοριών στα τρόφιμα.

Οι ενστάσεις δεν ισοδυναμούν με απόρριψη του Nutri-Score ή της πιθανής εφαρμογής του στη Ρουμανία. Ωστόσο, σημαίνουν ότι οι αρχές θα πρέπει να επιστρέψουν στο σχέδιο και να το αναθεωρήσουν πριν από την εφαρμογή.

Για να προχωρήσει η διαδικασία, οι Βρυξέλλες κάλεσαν τη Ρουμανία να αναθεωρήσει το κείμενο, να εισαγάγει διαφανείς μεθόδους υπολογισμού, να ορίσει αντικειμενικά κριτήρια, να θεσπίσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και να διευκρινίσει τις διαδικασίες για ενστάσεις ή προσφυγές.

Η παρέμβαση της Επιτροπής έχει άμεσες συνέπειες, καθώς η υιοθέτηση του Nutri-Score τίθεται σε «πάγωμα» για τουλάχιστον τρεις μήνες. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ρουμανικές αρχές πρέπει να υποβάλουν κατάλογο με τις αλλαγές που προτίθενται να εισαγάγουν. Αν δεν το πράξουν, το σχέδιο θα μπορούσε τεχνικά να τεθεί σε ισχύ στο τέλος του έτους — ένα ενδεχόμενο που θεωρείται απίθανο, αφού η αγνόηση των ενστάσεων της Επιτροπής θα οδηγούσε σχεδόν σίγουρα σε διαδικασία επί παραβάσει από τις Βρυξέλλες ή σε νομικές προσφυγές από άλλα κράτη-μέλη.

Η αιτιολογημένη γνώμη αποτελεί τη νεότερη οπισθοδρόμηση για το Nutri-Score στη Ρουμανία. Πριν καν ενταχθεί σε επίσημο σχέδιο νόμου, το σύστημα είχε απαγορευθεί από την Εθνική Αρχή Προστασίας Καταναλωτών (ANPC) λόγω τεχνικού ζητήματος με τους κανόνες επισήμανσης. Η απόφαση αυτή αργότερα ανετράπη, ανοίγοντας τον δρόμο για το τρέχον σχέδιο, αλλά η διαδικασία παραμένει αμφιλεγόμενη και αβέβαιη.

Μια βασική πρόκληση για το Nutri-Score, στη Ρουμανία όπως και αλλού, είναι οι τακτικές ενημερώσεις του αλγορίθμου που καθορίζει τις διατροφικές αξιολογήσεις. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο ταξινομούνται δημοφιλή προϊόντα.

Η Γαλλία, όπου το Nutri-Score σχεδιάστηκε και πρωτοεφαρμόστηκε, μόλις πρόσφατα υιοθέτησε την τελευταία ενημέρωση του αλγορίθμου, η οποία ανέβασε το ελαιόλαδο από «Κίτρινο C» σε «Ανοιχτό πράσινο B». Η ίδια αναθεώρηση είχε σημαντικό αντίκτυπο και σε γαλακτοκομικά προϊόντα και σε αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη.

Η εφαρμογή τέτοιων αλλαγών είναι συχνά περίπλοκη, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη θέση ολόκληρων κατηγοριών προϊόντων στην αγορά και να προκαλέσει αντιδράσεις από παραγωγούς που δεν είναι ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματα.

Παρά τις αντιπαραθέσεις, το Nutri-Score παραμένει σε ισχύ σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές. Έχει υιοθετηθεί επίσημα και προαιρετικά από τη Γαλλία, το Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες, το Λουξεμβούργο, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Εκτός ΕΕ, η Ελβετία έχει επίσης εφαρμόσει το σύστημα, αν και ορισμένες μεγάλες εταιρείες έχουν αρχίσει πρόσφατα να το αποσύρουν, ενώ μερικοί νομοθέτες ζητούν την κατάργησή του.

Σε επίπεδο ΕΕ, το Nutri-Score αποτελεί μέρος μιας μακράς και έντονης συζήτησης για την ανάγκη καθιέρωσης ενός εναρμονισμένου συστήματος διατροφικής επισήμανσης στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Επιτροπή είχε δεσμευτεί να προτείνει ένα υποχρεωτικό, πανευρωπαϊκό σύστημα. Ωστόσο, εν μέσω αυξανόμενων διχασμών μεταξύ κρατών-μελών, η Επιτροπή μέχρι στιγμής αποφεύγει να προχωρήσει σε μια τέτοια πρόταση.

Πηγή: Olive Oil Times