Η πρόσβαση σε προσιτή πίστωση έχει καταστεί καθοριστικός παράγοντας για να μπορέσουν οι νέοι να ενταχθούν στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα. Αντιλαμβανόμενη αυτό το διαρθρωτικό εμπόδιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τοποθετήσει τη χρηματοδότηση στο επίκεντρο της Στρατηγικής της για την Ανανέωση των Γενεών στη Γεωργία, με στόχο την απελευθέρωση επενδύσεων, τη διευκόλυνση της εισόδου νέων αγροτών και τη διασφάλιση της συνέχειας των γενεών στην ύπαιθρο.
Το να γίνει κανείς αγρότης δεν απαιτεί μόνο γη, αλλά και κεφάλαιο. Ωστόσο, όσοι επιδιώκουν να ενταχθούν στην αγροτική δραστηριότητα αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια: υψηλές απαιτήσεις εγγυήσεων, περιορισμένο πιστωτικό ιστορικό και διακυμάνσεις εισοδήματος που αυξάνουν τον αντιλαμβανόμενο κίνδυνο για τις τράπεζες. Αυτό δυσχεραίνει την απόκτηση γης, την επένδυση σε μηχανήματα ή την υιοθέτηση βιώσιμων τεχνολογιών που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα.
Η έλλειψη χρηματοδότησης δεν εμποδίζει μόνο τις ατομικές πορείες, αλλά περιορίζει και την καινοτομία και αποδυναμώνει την ανθεκτικότητα των αγροτικών οικονομιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η έλλειψη χρηματοδότησης δεν επηρεάζει μόνο ατομικά, αλλά μειώνει την καινοτομία και πλήττει τη βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών. Οι νέοι αγρότες, που συνήθως διαχειρίζονται μικρότερες εκμεταλλεύσεις και έχουν υψηλότερα ποσοστά χρέους, επηρεάζονται ιδιαίτερα από τα παραδοσιακά πιστωτικά μοντέλα που απαιτούν εγγυήσεις τις οποίες συχνά δεν διαθέτουν.
Δημόσιες και ιδιωτικές πρωτοβουλίες
Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, η αξιολόγηση των στρατηγικών ανανέωσης γενεών στα κράτη μέλη έχει εντοπίσει δημόσιες και ιδιωτικές πρωτοβουλίες που ήδη αποδεικνύονται αποτελεσματικές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν τα συστήματα δημόσιων εγγυήσεων που μοιράζονται τον κίνδυνο και επιτρέπουν την παροχή δανείων με καλύτερους όρους· οι αγροτικές επενδυτικές τράπεζες· τα συνδυαστικά χρηματοδοτικά εργαλεία που κινητοποιούν ευρωπαϊκό, εθνικό και ιδιωτικό κεφάλαιο· καθώς και τα “πράσινα” δάνεια που συνδέονται με βιώσιμες επενδύσεις.
Με βάση αυτές τις εμπειρίες, η Στρατηγική Ανανέωσης Γενεών προτείνει ένα σύνολο μέτρων για τη μεταμόρφωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση:
• Ένα νέο πακέτο αρχικής στήριξης για νέους αγρότες, που θα συνδυάζει οικονομική ενίσχυση, κατάρτιση και επιχειρηματική συμβουλευτική.
• Διεύρυνση των εθνικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών εγγυήσεων για τη μείωση του κόστους δανεισμού και τη διευκόλυνση της χορήγησης δανείων.
• Ειδικά καθεστώτα δανειοδότησης και επενδυτικά ταμεία στη νέα ΚΑΠ μετά το 2027, με στόχο τη διευκόλυνση της αγοράς γης, του εκσυγχρονισμού και της βιώσιμης καινοτομίας.
• Ενισχυμένη συνεργασία με τον Όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, με εργαλεία προσαρμοσμένα στις ανάγκες της αγροτικής ανάπτυξης.
• Καλύτερη παρακολούθηση μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, για να διασφαλιστεί η συνοχή των πολιτικών πρόσβασης στη χρηματοδότηση.
• Ενίσχυση της κατάρτισης και της χρηματοοικονομικής παιδείας, ώστε να βοηθούνται οι νέοι στην προετοιμασία ισχυρών επιχειρηματικών σχεδίων και στην αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων.
Ένα πιο δίκαιο και διαφανές περιβάλλον
Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός δικαιότερου, πιο διαφανούς και μελλοντοστραφούς περιβάλλοντος. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η διασφάλιση πρόσβασης σε κεφάλαιο είναι καθοριστική ώστε οι νέοι αγρότες να μπορούν να ξεκινήσουν, να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τις εκμεταλλεύσεις τους, να εκσυγχρονίσουν την παραγωγή και να ενσωματώσουν βιώσιμες τεχνολογίες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα.
Με αυτά τα μέτρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να οικοδομήσει μια χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική που θα διευκολύνει την ανανέωση των γενεών και θα εξασφαλίσει τη συνέχεια ενός τομέα ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πηγή: Olimerca
