Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησε να προσφύγει κατά της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), προκειμένου να αξιολογηθεί αν το κείμενο συμμορφώνεται με το ενωσιακό δίκαιο. Η απόφαση, που ελήφθη χθες, αποτελεί μια νέα στροφή σε μια διαπραγματευτική διαδικασία που διαρκεί εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια και η οποία πλέον εισέρχεται σε φάση νομικής αβεβαιότητας.
Η πρωτοβουλία εγκρίθηκε από την ολομέλεια με οριακή πλειοψηφία 334 ψήφων υπέρ, 324 κατά και 11 αποχών, γεγονός που αντανακλά τη βαθιά διχογνωμία στο εσωτερικό της Ευρωβουλής γύρω από μια συμφωνία που θεωρείται στρατηγικής σημασίας από τις Βρυξέλλες, αλλά ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη σε καίριους τομείς, ιδίως στον αγροδιατροφικό.
Το ψήφισμα ζητά επισήμως από το ΔΕΕ νομική γνωμοδότηση σχετικά με τη νομική βάση τόσο της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Mercosur (EMPA, στα αγγλικά) όσο και της προσωρινής εμπορικής συμφωνίας (iTA). Μέχρι να αποφανθεί το Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα προχωρήσει στη διαδικασία έγκρισης, γεγονός που στην πράξη θέτει τη διαδικασία κύρωσης σε αναστολή.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν εμποδίζει αυτομάτως την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, που αποτελεί αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για ένα σενάριο μερικής εφαρμογής, έως ότου διευκρινιστεί η νομική ενσωμάτωση της συμφωνίας.
Οριακή ψηφοφορία και πολιτική διχόνοια
Η ψηφοφορία ανέδειξε το εσωτερικό ρήγμα μεταξύ των κοινοβουλευτικών ομάδων. Ενώ ένα μέρος του ημικυκλίου υπερασπίζεται την ανάγκη διασφάλισης πλήρους νομικής βεβαιότητας και σεβασμού των συνθηκών, ένα άλλο προειδοποιεί για τον κίνδυνο απώλειας διεθνούς αξιοπιστίας και αποδυνάμωσης της εμπορικής θέσης της ΕΕ σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Μια δεύτερη πρόταση ψηφίσματος, που επίσης ζητούσε νομική αξιολόγηση, απορρίφθηκε, γεγονός που υπογραμμίζει τον εξαιρετικό και πολιτικά ευαίσθητο χαρακτήρα της πρωτοβουλίας που τελικά εγκρίθηκε.
Οικονομικές και εμπορικές επιπτώσεις
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur θα δημιουργούσε τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, με περισσότερους από 720 εκατομμύρια καταναλωτές, και θα επέτρεπε σημαντική μείωση δασμών σε στρατηγικούς για την Ευρώπη τομείς, όπως το ελαιόλαδο, από την οποία θα μπορούσε να ωφεληθεί.
Σύμφωνα με κοινοτικές εκτιμήσεις, η συμφωνία θα μπορούσε να αυξήσει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη Mercosur έως και κατά 39%, δημιουργώντας επιπλέον 49 δισ. ευρώ και περισσότερες από 440.000 θέσεις εργασίας. Στον αγροδιατροφικό τομέα, οι εξαγωγές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 50%, χάρη στην κατάργηση δασμών που φτάνουν έως και το 35% σε ορισμένα προϊόντα.
Εν αναμονή της απόφασης του ΔΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να αναλύει τα κείμενα. Η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου θα είναι καθοριστική για το αν θα ξεμπλοκάρει —ή θα οδηγήσει οριστικά σε ναυάγιο— μια συμφωνία που προορίζεται να καθορίσει το μέλλον των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Λατινικής Αμερικής.
Πηγή: Olimerca